مولانا و حافظ
از قونیه تا شیراز
از شور عرفان تا راز غزل
راهی که قرنها میان آناتولی و فارس باز بود: از گنبد سبز قونیه تا دو باغ نارنج شیراز.
- کشور
- ۲
- ایستگاه
- ۸
- رویداد
- ۴
- مسافت
- ۲۴۶۸ کیلومتر
داستان مسیر
این مسیر را یک نفر نرفته است. راهی است که قرنها کاروان و طلبه و درویش و بازرگان از آن گذشتهاند، و دو سرش دو گور است که هر دو زیارتگاه شدهاند بی آنکه کسی چنین خواسته باشد.
چرا قونیه؟ چون مولانا سی سال آخر عمرش را آنجا گذراند و مثنوی را همانجا گفت. و چرا شیراز؟ چون حافظ از آن بیرون نرفت. یکی همهٔ عمر در سفر بود و در غربت مرد، دیگری همهجا را از یک شهر دید. دو نسبت متفاوت با جهان، و همین است که مسیر را میسازد.
میان این دو، صد سال فاصله است. حافظ مولانا را نخوانده باشد بعید است؛ مولانا حافظ را ندیده، چون حافظ هنوز به دنیا نیامده بود. آنچه از قونیه به شیراز رسید متن نبود، لحن بود: شوری که در سماع بیواسطه است، در غزل حافظ پوشیده میشود و رندی نام میگیرد.
هشت ایستگاه این راه — قونیه، سیواس، وان، تبریز، همدان، کاشان، اصفهان، شیراز — هیچکدام صرفاً محل توقف نبودند. هر کدام مدرسهای، بازاری، خانقاهی داشتند. راه، خودش نهاد آموزشی بود.
- قونیه
- مولانا
- شور
- سماع
- عرفان
- شیراز
- حافظ
- رندی
- غزل
نقشهٔ مسیر
نقشهٔ کامل- مکان فرهنگی ۹
- رویداد ۴
- تجربه ۴
ایستگاههای مسیر
هر ایستگاه شهری است با چیزی برای دیدن؛ فاصلهها از مختصات واقعی حساب شدهاند.
- ۱
- ۲
سیواس
ترکیه۴۴۴ کیلومترمدرسههای سلجوقی. آناتولی مرکزی، بلند و باز.
- ۳
وان
ترکیه۵۶۶ کیلومترکنار دریاچهٔ وان، در بلندی. زمستانش سخت است و راه بسته میشود.
- ۴
- ۵
همدان
ایران۴۱۸ کیلومتراکباتان قدیم، و آرامگاه ابنسینا. از اینجا راه رو به جنوب میرود.
- ۶
- ۷
اصفهان
ایران۱۴۹ کیلومترپلهای زایندهرود و میدان نقش جهان. کاروانها اینجا چند روز میماندند.
- ۸
رویدادهای این مسیر
رویدادهاتجربههای این مسیر
تجربه سفر- صنایعدستی
کارگاه مسگری کاشان
نیمروز کنار دستگاه، با استادی که سی سال است همان کار را میکند.
کاشان
- خوراک
سفرهٔ شیرازی
کلمپلو، آش سبزی و فالودهٔ شیرازی، در خانهای قاجاری در بافت قدیم.
شیراز
- تجربهٔ محلی
شب سماع در قونیه
مراسم سماع در تکیه، با توضیح پیش از آغاز دربارهٔ معنای هر بخش.
قونیه
- پیادهروی
قدمزدن شبانه در حافظیه
یک ساعت و نیم، پس از غروب، با خوانش غزل کنار آرامگاه. بی بلیت اتوبوس و بی گروه بزرگ.
شیراز